Zangb Xongt Mil 张秀眉[中部方言]

作者:楚龙赤    来源:三苗网    时间:2014-10-17    点击量:
评论: (我要评论)

Ib bat zab juf not hniut dangl hfud id,deid hangd niangx bal hniut yangf,gil lul gil gangt,dol naix ait vax hxangd gheb nongx.Dail wangx Qenb Cof dad xangt dol yongx niangs dax Fangb Hmub yaf naix not jit liangx jit hfub.Hfud dongl yaf naix not jit ghab hxenb,ghangb dongd ed jit ghab dod,gid denx jit ghab hsab,dangl ghangb maib ed jit nix dlub.Naix not mail jul lix jul ongd seix jit ax ngangs yel.Ait nend hul,dol yongx niangs seix ax yangs bil.

Xangf id,Fangd Nix Vangx Gangb maix dail daib hxat,bit hot Zangb Xongt Mil,nenx hnangd mongb hvib bongt wat,ghax gol hxak yeb naix not hfaid fangb hot:
Dlax eb diot gix mongl,
Dlax fangb diot yongx lol,
Jox eb ait nongd niel,
Jox fangb ait nongd bal.
Dax bib dib gangl yal,
Ax dib bib hxat dail,
Ax hongb jas vut yul.
Bib denf dlongs dlongs seix gal,
Maf niangs niangs seix sangl.
Leif bib kud naix lal,
Ax hxat jens gheix xil.
Naix not hnangd yangx,qangt hvib wongl wongl,dab hot: “Mongx yangl bib diot yad Dial Xongt.”Ait nend,naix not ghax xongt nenx ait dail hfud.Nenx ghax yangl naix not hfaid fangb dax,dib vangx ait hfed,dib bil air fat,ax lax not xus ghax dib tongb Fangb Nix,Kad Linx,Zangx Xongx,Hsenb Zenx,Xenb Liongx,Qib Jux,Mal Hab,Deb yenx,Yaf Vangl......not not laib yis.Dol yongx niangs dail das nongf das,dail zuk nongf zuk.Jox Fangb Hmub jef dins fangb dangf vangl jangx ib niongl hniut.
Dangl ghangb,dail wangx Qenb Cof xangt dail hfud yongx Xif Baox Tieef dax,ghuk jul ob bib laib senx bangf dol yongx niangs lol dib Fangb Hmub.Dib lax dib not lol,Xongt Mil nenx dol xus hxongt niox jel ax niangs yel,ghax yens dol yongx niangs wil gos yangx.Maix hxak hot ait nongd:
Dib lax dib not lol,
Wil gos bib Xongt Mil,
Bib Fangb Hmub zet(k) ninl;
Vongx hlieb vongx yut fal,
Vongx hlieb vongx yut nul,
Dangx jox fangb qangt jul.
Niangs hxib nenx yangt mongl,
Sos ngex qib Xongt Mil,
Mongb jox hvib bongt bil.
Dol niangs dad ab Xongt Mil las diot laib ngex det,qib diot jox niangx des Eb Hniangb ngal nangl mongl.Ob hvangb eb bangf dol Hmub dax ngit nenx,laix laix sail genx jul,gol hxak hot;
Mongl gid deis,Dial Xongt?
Gangl gid deis lol leit?
Yangl bib dangx dol ait,
Sangl jul ghab lail tat,
Dol Hmub ax diangl hxat.
Ab Xongt Mil ghax dab hot:
Dol lul haib dol vangt,
Dol hlieb haib dol yut,
Mangx niangb wil nongl yet,
Ax gid des wil hxat.
Maix hmub mangx mongl hnent,
Maix gheb mangx mongl ait.
Niangx ghangb wil lol leit,
Wil lol bib dad ait,
Sangl jul ghab lail tat,
Bib diux bib mongl hxet,
Bib lix bib mongl ait,
Bib dangx dol sail vut,
Ax maix ib dail hxat.
Dol yongx niangs qib ab Xont Mil mongl leit diub Cangf Sab,dail hfud niangs Xif Baox Tieef id hleik nenx bangf ngix yis nenx,genf nenx bangf dlangx khob duk denb,tut lob tut bil hot:
Mongx ax hvib liek bil,
Mongx ax dob liek diongl,
Mongx seix vas fat dlangl,
Niox jox eb nongd niel,
Lox jox fangb nongd bal,
Ait lob wangx qangt jul,
Bit dab ax leit dinl.
Dangl wix hnaib nongd lol,
Mongx seix gos diot wil,
Mongx tef ghax xangt mongl,
Ax tef ghax dat dail.
Ab Xongt Mil qit nongt dus dliud mongl,denf dab des des hot:
Wil ax hvib liek bil,
wil ax dob leik diongl,
Wil seix hvib liek bul,
Des dangx dob ait dangl,
Vas jangx hob vut(k) nangl,
Dib mangx maib ait sangl.
Ves seix niangb nongd jel,
Das seix niangb nongd liangl.
Das Xongt ib laix mongl,
Liek Xongt hsangb laix fax,
Hmub ait deis ax sangl.
Dangl leit ghangb niangx lol,
Bib bongt ves dax dail,
Bib dat das mangx jul.
Ait nend dol yongx niangs ghax maf ab Xongt Mil das yangx,said nenx bangf laib khob ghangt lol ghat diot ghab but yis FangbNix,laix deis bongf seix lol eb mais.leit hxot nongd dail maix hxak gol hot:
Jid niangb Cangf Sab Senx,
Hfud niangb diot Fangb Nix,
Gid gid hat daib liex,
Hat dail Xongt jus laix.
 

张秀眉

   一百五十多年以前,遇到了岁月失调,干旱异常,人们辛苦劳动,却没有收成。清朝皇帝又派清兵到苗族地区,强迫大家交纳皇粮,从事徭役。开始只以升上缴,后来又要以斗来上缴,起初只上缴稻谷,随后就上缴银两。人们卖掉所有的田地也上不起租。就是如此,清兵也不放过他们。
   那时,台江板凳寨有一个穷苦人家的儿子,名叫张秀眉。他感到愤愤不平,就唱歌号召大家起来反抗。
   水沟里的水漏到阴沟里去,太平的地方让清兵打过来了。河水如此浑浊,地方如此混乱。让我们打敌人吧,不打我们就受苦,不会有幸福。我们踩山坳山坳就塌陷,我们杀强盗强盗就灭绝。只剩下我们这些好人,我们才好去劳动,不愁什么。
   大家听到了,心里非常鼓舞,回答道:“秀哥,你来领导大家干吧!”这样,大家就选举他来当首领。他就领导大家起来反抗,打到哪儿就胜到哪儿。不久,就占领了台江、凯里、雷山、清平、黄平新州、施秉、麻江、都匀、丹寨等许多城市。清兵死的死,逃的逃。苗族住的地方才过了一段太平宁静的日子。
   后来,清朝皇帝派一个名叫席宝田的贼将,聚集了两三个省的兵力来攻打苗族地区。秀眉他们由于缺少枪支,相持久了,他们支撑不了了,他就被清兵俘虏了。有歌曰:
   战争相持久,秀眉被俘虏,苗区一片暗;大龙小龙起,一起齐悲吟,震天又撼地,敌人怕他飞,造囚车关秀眉,令人心疼令人恨。
   那些强盗把秀眉放进囚笼,关在船里,沿着清水江下去。两岸的苗族人都出来看他,人人见了人人都哭着唱道:
   秀哥,你要到哪里去?你从哪儿来到这里?你领导我们大家吧,把那些官府灭绝,苗族才能过好日子。
   秀眉唱着回答道:
   各位老少乡亲,各位兄弟姐妹,你们坐着我先走了,别为我悲伤。该绣花的就去绣花,有活做就去做活。等以后我回来,我们再一起干,灭绝贪官污吏,我们有房子我们去住,我们有田我们去做,我们大家都过上美好的日子,不会有谁贫穷。
   官兵们把张秀眉解押到长沙,那头目席宝田割他的肉喂他,在他的头顶上扣一个窟窿点灯,指手画脚骂他:
   你不比山峰高,你不比山谷深,你也很聪明,把这河水搅浑,把地方的秩序打乱,使得皇帝两脚发抖,上也上不了床睡觉。等啊等到了今天,你已经输给我,你若投降就放你走,不投降就把你杀掉。
   秀眉气得心脏快要炸裂,蹬蹬地跺脚回答:
   我不比山峰高,我不比山谷深,你也和常人高,我站在民众一边,像雷鸣闪电,要把你们灭绝。只要活着就在这里反抗,就是死了也埋在这里。死了我一个,千个像我的人站起来,无论如何苗人不会灭绝。等到有朝一日,我们兴旺发达起来,我们要把你们灭掉。
   这样,官军们就把秀眉杀掉了,把他的头砍断,抬回台江挂在城墙边上。人们见了,个个都流泪。直到现在仍然有歌唱道:
   捐躯长沙城,头挂台江县,可怜英雄汉,孤独又命苦。

标签: